Dewastacja pomników w Gdyni przed Świętem Niepodległości

W przeddzień Narodowego Święta Niepodległości w Gdyni ujawniono dewastację dwóch pomników: Polski Morskiej oraz Gdynian Wysiedlonych. O nocnych aktach wandalizmu poinformowała prezydent miasta Aleksandra Kosiorek. Policja zabezpieczyła ślady i ustala sprawców, a służby miejskie usuwają napisy. Termin zdarzenia i wybór miejsc pamięci nadają dewastacji prowokacyjny wydźwięk, choć motyw sprawców pozostaje nieustalony.

Prowokacyjny gest przed narodowym świętem

Do dewastacji doszło tuż przed 11 listopada, kiedy w całej Polsce odbywają się uroczystości upamiętniające odzyskanie niepodległości. Zniszczono miejsca przypominające o związku Polski z morzem oraz o wojennej krzywdzie mieszkańców Gdyni. W takim kontekście oszpecenie monumentów można odczytywać jako prowokację wymierzoną w szacunek dla narodowej i lokalnej pamięci.

To ocena wymowy tego zdarzenia. W przekazanym stanowisku nie ma informacji potwierdzających, że sprawcy celowo wybrali termin poprzedzający święto lub kierowali się motywem politycznym.

Policja zabezpieczyła ślady

Prezydent Gdyni Aleksandra Kosiorek stanowczo potępiła niszczenie przestrzeni publicznej i miejsc pamięci narodowej. Wyraziła oczekiwanie, że osoby odpowiedzialne za dewastację zostaną szybko ustalone i poniosą konsekwencje.

— Dewastacja Pomnika Polski Morskiej oraz Gdynian Wysiedlonych to czyn niedopuszczalny. Niszczenie miejsc pamięci zawsze zasługuje na potępienie — podkreśliła Aleksandra Kosiorek.

Z informacji przekazanych przez prezydent Gdyni wynika, że policjanci zabezpieczyli ślady i prowadzą działania zmierzające do ustalenia sprawców. Nie podano treści napisów, liczby osób mogących uczestniczyć w dewastacji ani wartości strat. Nie ma również informacji, czy oba zdarzenia zostały powiązane przez funkcjonariuszy.

Służby miejskie mają usunąć napisy i oczyścić monumenty. W oświadczeniu nie wskazano terminu zakończenia tych prac ani nie poinformowano, czy poza zabrudzeniem doszło do trwałych uszkodzeń powierzchni.

Pod Pomnikiem Polski Morskiej zaplanowano obchody 11 listopada

Pomnik Polski Morskiej na Skwerze Kościuszki jest jednym z miejsc, w których odbywają się gdyńskie uroczystości patriotyczne. Zgodnie z opublikowanym przez miasto programem 11 listopada 2026 r. około godz. 14 ma się tam rozpocząć uroczysty apel kończący Gdyńską Paradę Niepodległości. Organizatorzy zapowiedzieli także złożenie wspólnego wieńca od uczestników.

Monument odsłonięto 24 czerwca 2018 r. z udziałem prezydenta Andrzeja Dudy. Powstał według projektu pracowni prof. Andrzeja Gettera. Jego forma nawiązuje do słupka granicznego, symbolicznie zaznaczającego obecność Polski nad Bałtykiem. Upamiętnia między innymi marynarzy, żeglarzy i pracowników gospodarki morskiej.

Pomnik przypomina o przymusowym opuszczeniu domów

Drugi z monumentów stoi u zbiegu ulic Starowiejskiej i Dworcowej, w pobliżu dworca Gdynia Główna. Pomnik Gdynian Wysiedlonych upamiętnia mieszkańców zmuszonych przez niemieckich okupantów do opuszczenia miasta podczas II wojny światowej.

Rzeźba autorstwa Adama Dziejowskiego i Pawła Sasina przedstawia matkę i dwoje dzieci. Chłopiec ciągnie wózek z dobytkiem, a dziewczynka ogląda się za pozostawionym psem. Jak przypomina gdyński magistrat, monument znajduje się w miejscu, w którym wysiedlani mieszkańcy oczekiwali na transport. Odsłonięto go 14 października 2014 r.

Nie jest to pierwszy przypadek oszpecenia tego pomnika. W lutym 2025 r. portal Trojmiasto.pl informował o umieszczeniu na jego cokole napisu „Cracovia”. Monument został wówczas oczyszczony. Tamto zdarzenie nie stanowi jednak podstawy do wskazywania sprawców obecnej dewastacji.

Wciąż brakuje szczegółów zdarzenia

Oświadczenie Aleksandry Kosiorek nie wyjaśnia motywu działania sprawców. Nie podaje również informacji o zatrzymaniach ani kwalifikacji prawnej czynu. Ustalenia dotyczące przebiegu nocnych zdarzeń oraz rozmiaru szkód wymagają uzupełnienia przez policję i służby odpowiedzialne za utrzymanie monumentów.

mn