W najbliższą niedzielę, 17 sierpnia 2025 roku, w Gdańsku-Nowym Porcie rozpoczną się uroczystości upamiętniające 45. rocznicę podpisania Porozumień Sierpniowych oraz symbolicznego uratowania strajku przez Annę Walentynowicz. Wydarzenie organizują Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Gdańsku, Region Gdański NSZZ „Solidarność” oraz franciszkanie z Nowego Portu.
Trzy szybkie fakty:
- Centralnym punktem obchodów będzie msza święta pod przewodnictwem biskupa Wiesława Szlachetki.
- W programie znalazło się otwarcie wystawy IPN oraz złożenie kwiatów w trzech symbolicznych miejscach.
- Obchody podkreślają rolę Anny Walentynowicz w uratowaniu strajku w 1980 roku.
Msza święta i wspólna modlitwa w Kościele Morskim
Uroczystości zainauguruje msza święta o godzinie 12:00 w Kościele Morskim przy ul. Oliwskiej 2. Nabożeństwu przewodniczyć będzie biskup pomocniczy archidiecezji gdańskiej Wiesław Szlachetka. Kościół ten od lat pełni szczególną rolę w historii środowisk robotniczych i portowych.
Właśnie tu łączy się pamięć o duchowym wymiarze „Solidarności” z lokalną historią walki o wolność i godność pracownika. Udział przedstawicieli duchowieństwa to przypomnienie, jak silne było wsparcie Kościoła dla strajkujących w 1980 roku.
Symboliczne miejsca pamięci portowców i duszpasterzy
Bezpośrednio po mszy – około godziny 13:00 – uczestnicy złożą kwiaty pod tablicą upamiętniającą ojca Dominika Norberta Kabatka, duchownego i opiekuna gdańskich portowców. Tablica znajduje się przy tym samym kościele przy ul. Oliwskiej 2.
W tym samym miejscu nastąpi otwarcie plenerowej wystawy IPN pod tytułem „Przełom. Sierpień 1980 i Solidarność”. Ekspozycja ma ukazać przełomowy charakter wydarzeń sierpniowych oraz przypomnieć o roli zwykłych robotników, których determinacja doprowadziła do historycznych przemian.
O godzinie 13:30 planowane jest także złożenie kwiatów pod tablicą upamiętniającą portowców przy ul. Zamkniętej 18. To jedno z kluczowych miejsc związanych z protestami i działalnością „Solidarności” na terenie Gdańska.

Czytaj więcej: Anna Walentynowicz. Tablica pamiątkowa na budynku Solidarności
Anna Walentynowicz w centrum rocznicowych obchodów
Rocznicowe obchody zyskują szczególny wymiar dzięki przypomnieniu o Annie Walentynowicz – legendarnej działaczce opozycji, której zwolnienie z pracy w Stoczni Gdańskiej 15 sierpnia 1980 roku stało się iskrą zapalną dla strajku. Dwa dni później, właśnie 17 sierpnia, jej apel i obecność w stoczni przekonały wielu robotników, by nie kończyć protestu.
To właśnie ten moment – decyzja o kontynuowaniu strajku – uważany jest przez wielu historyków za kluczowy punkt zwrotny całego sierpnia. Bez niej mogło nie dojść do podpisania Porozumień Sierpniowych i narodzin NSZZ „Solidarność”.
Wydarzenie ma charakter otwarty, a organizatorzy zapraszają do udziału wszystkich mieszkańców. To także okazja, by pochylić się nad historią walki o wolność, która wciąż ma znaczenie dla współczesnej Polski.
Zobacz też: Stocznia Gdańska: od strajków do upadłości. Kto odpowiada za koniec legendy?
mn






