Prezydent mówi „nie”, premier odpowiada „wstyd”. Spór o unijne miliardy na obronność wybuchł z pełną siłą. Karol Nawrocki zawetował ustawę wdrażającą program SAFE. Donald Tusk zapowiedział natychmiastową reakcję rządu. W tle jest 43,7 mld euro i pytanie o granice suwerenności.
Weto i mocne słowa
Decyzja zapadła w czwartek wieczorem. W orędziu prezydent ogłosił, że nie podpisze ustawy dotyczącej SAFE. Powiedział wprost:
Podjąłem decyzję, że nie podpiszę ustawy, która pozwala na zaciągnięcie przez Polskę pożyczki SAFE. Nigdy bowiem nie podpiszę ustawy, która uderza w naszą suwerenność, niezależność, bezpieczeństwo ekonomiczne i militarne.
To nie była techniczna uwaga do przepisów. To był sygnał polityczny. Prezydent postawił sprawę jasno. Jego zdaniem chodzi o coś więcej niż tylko księgowe operacje w Banku Gospodarstwa Krajowego. Chodzi o kierunek, w którym idzie państwo.
Chwilę później odpowiedział premier. Na portalu X napisał:
Prezydent stracił szansę, aby zachować się jak patriota. Wstyd! Jutro o 9 rano odpowiedź polskiego rządu na nadzwyczajnym posiedzeniu Rady Ministrów.
Słowo „wstyd” wybrzmiało najmocniej. Spór natychmiast wszedł na najwyższy poziom emocji.
43,7 mld euro w tle
SAFE to unijny instrument niskooprocentowanych pożyczek. Ma umożliwić szybkie zwiększenie wydatków obronnych w państwach UE. Polska mogłaby sięgnąć po około 43,7 mld euro. To prawie 200 mld zł. Rząd deklarował, że 89 proc. środków trafiłoby do polskich firm zbrojeniowych.
Ustawa przewidywała utworzenie w BGK Finansowego Instrumentu Zwiększenia Bezpieczeństwa. To przez niego miały przepływać pieniądze. Według przedstawicieli rządu weto nie zamyka Polsce drogi do SAFE, ale utrudni finansowanie służb. W grę wchodzi Straż Graniczna, Policja i SOP. To konkretne zakupy i inwestycje. Sprzęt, infrastruktura, kontrakty.
Warto zauważyć, że Polska już dziś przeznacza ponad 4 proc. PKB na obronność. To jeden z najwyższych wskaźników w NATO. Tymczasem wojna za wschodnią granicą trwa. Presja na dalsze wydatki nie maleje.
Komentarze w sieci
Czytaj więcej: Tusk do dymisji? Polacy wypowiedzieli się w sondażu
Mentzen: „Rząd uzurpował sobie prawo”
Do sprawy odniósł się także Sławomir Mentzen. Lider Nowej Nadziei ocenił decyzję prezydenta pozytywnie. Napisał:
Dobrze, że Prezydent zawetował ustawę o SAFE.
Jednocześnie podważył sens samej ustawy. Jego zdaniem dokument nie zawierał zgody Sejmu na zaciągnięcie kredytu.
Niestety to nic nie zmieni, bo w tej ustawie nie było słowa o zgodzie na wzięcie tego kredytu. Dotyczyła spraw księgowych i organizacyjnych, nie było w niej wyrażenia zgody przez Sejm na wzięcie kredytu.
Mentzen poszedł dalej.
Rząd Tuska nielegalnie uzurpował sobie prawo do zadłużenia nas w euro na prawie 200 mld złotych, zwiększając jednocześnie pozatraktatowo kompetencje UE.
Tusk ze swoimi pachołkami powinien za za to stanąć przed Trybunałem Stanu!
To już nie jest spór o interpretację przepisów. To oskarżenie o przekroczenie uprawnień. Jednak sedno problemu pozostaje to samo. Kto ma decydować o tak dużym zadłużeniu i na jakich zasadach?
Suwerenność czy pragmatyzm
Premier mówi o patriotyzmie. Prezydent o suwerenności. Opozycja o nielegalnym zadłużaniu. W efekcie mamy konflikt, który wykracza poza jedną ustawę. Dotyczy relacji z Brukselą i sposobu finansowania armii.
43,7 mld euro brzmi imponująco. Prawie 200 mld zł to kwota, która może zmienić polski przemysł zbrojeniowy. Co więcej, to wciąż kredyt. Nawet jeśli korzystnie oprocentowany. Czy państwo powinno sięgać po takie instrumenty w imię szybszych inwestycji? Czy to naprawdę tylko techniczny spór o zapisy, czy raczej starcie dwóch wizji państwa?
Piątkowe posiedzenie rządu pokaże, jaki będzie dalszy ruch. Możliwa jest nowa wersja ustawy. Możliwa jest próba obejścia weta. Jedno jest pewne. Spór o SAFE dopiero się rozpędza.
Zobacz: Zbigniew Bogucki zabiera głos ws. przesłuchania prezydenta przez prokuraturę
mn
Dołącz do naszej społeczności!
Śledź nas na naszych mediach społecznościowych i bądź na bieżąco!
