Zatrzymanie mężczyzny podejrzanego o zabójstwo 13-letniej Izabeli Strzałkowskiej z Gdyni było możliwe dzięki wykorzystaniu materiału biologicznego zabezpieczonego przed laty. Kluczową rolę odegrali badacze z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Po 15 latach od zbrodni zastosowali nowoczesne metody analizy DNA oraz genetykę genealogiczną. W Polsce użyto tej metody po raz pierwszy.
Materiał czekał na rozwój technologii
Próbki związane ze sprawą były przechowywane w Pracowni Genetyki Sądowej GUMed. Laboratorium od 1995 roku tworzy archiwum materiału biologicznego zabezpieczanego na potrzeby postępowań prowadzonych przez organy ścigania.
W specjalnych warunkach zgromadzono tysiące próbek. Są one archiwizowane nieodpłatnie, aby można było wrócić do nich po latach, gdy pojawią się dokładniejsze metody badawcze.
Tak stało się w sprawie zabójstwa Izabeli Strzałkowskiej. Materiał biologiczny został ponownie poddany analizie. Zastosowanie nowych technologii umożliwiło wytypowanie mężczyzny 15 lat po zbrodni.
Rozwój nauki sprawia, że materiały, których nie dało się skutecznie zbadać kilkanaście czy kilkadziesiąt lat temu, dziś mogą dostarczyć nowych informacji. Dlatego od lat przechowujemy próbki biologiczne, wierząc, że postęp technologiczny pozwoli wrócić do nierozwiązanych spraw. Jeżeli dzięki temu uda się zidentyfikować choć jednego sprawcę, jest to ogromna satysfakcja i realna korzyść dla społeczeństwa – podkreśla prof. dr hab. Ryszard Pawłowski, kierownik Pracowni Genetyki Sądowej w Katedrze i Zakładzie Medycyny Sądowej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.
Czytaj też: Zabójstwo Izy Strzałkowskiej. Podejrzany zatrzymany po 15 latach
Pierwsze takie zastosowanie w Polsce
W postępowaniu dotyczącym zabójstwa 13-latki wykorzystano genetykę genealogiczną. Był to pierwszy przypadek zastosowania tej metody w Polsce i jeden z pierwszych w Europie.
Metoda pozwoliła wykorzystać informacje zapisane w materiale genetycznym i na tej podstawie wytypować podejrzanego. Kluczowe było zachowanie próbek przez wiele lat oraz możliwość ponownego ich przebadania przy użyciu nowszych technologii.
Dla organów ścigania oznacza to możliwość powrotu do spraw, w których wcześniej nie udało się wskazać sprawcy. W przypadku zabójstwa Izabeli Strzałkowskiej nowe metody przyniosły przełom po 15 latach.
PCR stosowano już w 1992 roku
Pracownia Genetyki Sądowej GUMed rozpoczęła wykorzystywanie metody PCR już w 1992 roku. Było to pierwsze laboratorium w Polsce, które wdrożyło tę technikę do identyfikacji śladów biologicznych i osób.
PCR, czyli reakcja łańcuchowa polimerazy, pozwala wielokrotnie powielić nawet śladowe ilości materiału genetycznego. Dzięki temu możliwe jest uzyskanie profilu DNA z próbek, które wcześniej były zbyt małe lub zbyt zniszczone, aby można było je skutecznie zbadać.
W praktyce pozwala to na identyfikację osób na podstawie niewielkich śladów biologicznych pozostawionych na miejscu zdarzenia. Ma to szczególne znaczenie w starszych postępowaniach, w których zachowany materiał jest ograniczony albo silnie zdegradowany.
Byliśmy pierwszym laboratorium w Polsce, które uruchomiło badania z wykorzystaniem techniki PCR. Dzięki temu od ponad 30 lat rozwijamy kompetencje i wdrażamy kolejne innowacyjne metody analizy DNA. Mamy znakomity, doświadczony zespół ludzi i jedno z najlepiej wyposażonych laboratoriów genetyki sądowej w kraju – podsumowuje profesor Pawłowski.
Badania uszkodzonych próbek
Laboratorium GUMed wykorzystuje także zaawansowane metody sekwencjonowania DNA mitochondrialnego. Stosuje się je wtedy, gdy materiał biologiczny nie zawiera DNA jądrowego.
Dotyczy to między innymi trzonów włosów oraz próbek, które uległy silnej degradacji. W takich przypadkach analiza mitochondrialnego DNA może dostarczyć danych potrzebnych do identyfikacji osoby lub przeprowadzenia badań pokrewieństwa.
Badania prowadzone w Pracowni Genetyki Sądowej GUMed nie ograniczają się do postępowań karnych. Technologie analizy DNA są wykorzystywane również w identyfikacji osób, badaniach pokrewieństwa, projektach naukowych oraz kształceniu przyszłych specjalistów medycyny sądowej i genetyki.
mn
Nie kończ na jednym tekście
Lokalne newsy, szpile, kulisy i tematy, które często zaczynają się tam, gdzie inni kończą komunikatem prasowym.
